İzmir Marşı marşının hikâyesi

Kısaca

Türk ordusunun İzmir'e girişini anlatan marşın kimin elinden çıktığı hâlâ tartışmalı. Bazı kaynaklar 1914'te Kafkasya Cephesi için "Kafkasya Marşı" olarak bestelendiğini ve Kurtuluş Savaşı'ndan sonra sözlerinin değiştiğini söyler. İzzeddin Hümayi Elçioğlu'na ya da Kaptanzade Ali Rıza Bey'e atfedilse de Murat Meriç ve Murat Bardakçı gibi tarihçiler bunu doğrulayan bir kanıt olmadığını belirtir.

Vikipedi'deki anlatım

İzmir Marşı veya Gazi Mustafa Kemal Paşa Marşı, Türk ordusunun Kurtuluş Savaşı sırasında İzmir'e girişini konu alan, nihavend makamında bir marş. Bestecisi ve söz yazarı kesin olarak bilinmemektedir. İstanbul Üniversitesi Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezinde Millet Marşı olarak kayıtlı, İzzettin Hümayi Elçioğlu (Muallim) bestesi olan bir çeşitlemesi bulunmaktadır.

Bestesi

Bazı kaynaklarda İzzeddin Hümayi Elçioğlu tarafından I. Dünya Savaşı'nın Kafkasya Cephesi için "Kafkasya Marşı" olarak 1914 yılında bestelendiği bilgisi geçer. Bu kaynaklara göre Türk Kurtuluş Savaşı sonrası marşın sözleri değiştirildi ve "Kafkasya dağlarında" yerine "İzmir'in dağlarında" veya "İnönü Dağları'nda" diye başlayan deyişleri üretildi. Aslen Kafkasya Cephesi'ne ithafen bestelendiğine dayanak olarak Kemal Tahir'in Yorgun Savaşçı romanındaki "Umduğumuz gibi, Kafkasya dağlarında çiçekler açsaydı, düşman önümüzden kaçsaydı bile biz, 95 bin kişi ile Turana ulaşamazdık..." cümlesi gösterilir. Orkestra şefi Naci Özgüç, atalarından Elçioğlu'nun marşı yazdığını ailesinden duyduğunu ve kaynaklarda marşı 38 yaşında yazdığı iddiasına ulaştığını belirtir. Buna karşılık müzik tarihçisi Murat Meriç, Elçioğlu'nun yazdığına dair bilgilerin herhangi bir kanıtı olmadığını ve söz yazarıyla bestecisinin bilinmediğini, resmi kaynaklarda da "anonim" olarak geçtiğini belirtir. Kaptanzade Ali Rıza Bey, 23 Temmuz 1930 tarihli bir röportajında bu marşı kendisinin bestelediğini söylemiştir.

Murat Bardakçı bir yazısında eserin herhangi bir elyazması kopyası bulunmadığını, 1940'lı ve 50'li yıllardaki kopyalarındaysa "Kafkasya Marşı" olarak geçtiğini belirtir. Bardakçı'ya göre dinî müzik bestecisi Elçioğlu'nun marşı yazmış olduğu bilgisini destekleyen herhangi bir bulgu yoktur ve dönemin kaynaklarında esere dair Elçioğlu'na atıfta bulunulmamıştır; bu iddia Etem Üngör'ün Türk Marşları (1966) kitabından ortaya çıkmıştır. Murat Bardakçı marşın aslen Kafkasya Cephesi için bestelendiği, ancak Elçioğlu tarafından bestelenmiş olmayabileceği görüşündedir.

Müziğin ilk plak kaydı olarak gösterebileceğimiz ilk eser Darulelhan Heyeti tarafından seslendirilen "Yayla Suyu" adlı Erzurum türküsüdür.

DinleApple Music YouTube Spotify

Bu şarkının sende bir hikâyesi var mı?

İlk dinlediğin yer, kime hatırlattığı, bir anı… Yazdıkların onaylandıktan sonra burada görünür.