Şarkı Hikayeleri › Şarkı hikayeleri

Sürgün şarkısının hikâyesi

Seslendiren

Selda Bağcan

Söz

Nihat Behram

Müzik

Anonim

Yıl

1992

Vikipedi'deki anlatım

"Sürgün", Selda Bağcan'ın 1992 yılında yayınlanan Ziller ve İpler adlı albümünde yer almış, sevilen ve dokunaklı eserlerinden biridir. Güftesi şair Nihat Behram'a ait "Esinlendiği Şarkının Eşliğinde Kırık Dökük Sözler" adlı şiiridir ve bestesi Yahudi İspanyolcası olan Ladino dilinde anonim bir ninnidir.

Şiirin arka planı

Şarkının sözleri Ataol Behramoğlu'nun kardeşi, şair Nihat Behram'a ait "Esinlendiği Şarkının Eşliğinde Kırık Dökük Sözler" adlı şiirden oluşmaktadır. Şiir, Nihat Behram'ın 1967-1996 yılları arasındaki tüm şiirlerini içeren Yalın Yürek (Toplu Şiirler) adlı kitabında, Everest Yayınları tarafından basılan ve şairin tüm şiir külliyatını bir araya getiren Hayatın Şarkısı (Toplu Şiirler) adlı kitabında ve Gurbet isimli şiir kitabında yer almıştır.

Şiir, şairin hayatındaki en zorlu dönemlerden biri olan sürgün yıllarının derin izlerini taşır.

Nihat Behram, 1977 ile 1980 yılları arasında Yılmaz Güney ile birlikte Güney Dergisi'ni çıkarırlar. 12 Eylül 1980 tarihinde askeri darbe olur ve sıkıyönetim gelir. Birlikte hazırladıkları dergi kapatılır. Şairin hakkında süren birçok dava vardır. Bir arkadaşı ve avukatı hakkında tutuklama kararı olduğunu söyleyerek onu uyarırlar. Sanatçı, yakalanmadan ailesi ve çevresindeki dostlarıyla vedalaşır ve Türkiye’den ayrılır.

Şair, 12 Eylül dönemi sonrasında Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığından çıkarılmış ve yaklaşık 17 yıl boyunca vatanından uzakta yaşamak zorunda kalmıştır. İşte bu şiir böyle bir ortamda yazılır.

Bu şiir, dışarıda olmanın verdiği yalnızlık, parçalanmışlık ve yurtsuzluk hissiyle yoğrulmuştur. Şiirin başlığındaki "Kırık Dökük Sözler" ifadesi, sürgündeki bir insanın zihnindeki darmadağınık anıları ve vatanına duyduğu yarım kalmış özlemi simgeler. Şiirde bahsi geçen "şarkı", şairi geçmişine, çocukluğuna ve vatanına bağlayan bir duygusal köprü görevi görür. Müziğin eşlik ettiği bu hüzünlü atmosfer, gurbette duyulan tanıdık bir sesin insanın iç dünyasında yarattığı sarsıntıyı yansıtır.

Şair, kendi sesinden seslendirdiği şiir albümlerinde bu esere yer vererek, şiirin ritmini müzikle harmanlamış ve anlatmak istediği "kırıklığı" işitsel bir boyuta taşımıştır.

Nihat Behram, toplumcu gerçekçi bir şair olarak sadece bireysel acılarını değil, aynı zamanda siyasi baskılar nedeniyle yurdundan koparılmış olmanın getirdiği toplumsal yarayı da bu "kırık dökük" dizelerle dışa vurur. Şiir, bir yandan kişisel bir iç döküş iken diğer yandan o dönemin Türkiye'sinden koparılan bir aydının sessiz çığlığıdır.

Şiir, Umuda Ezgi grubu tarafından da "Kırık Dökük Sözler" adıyla bestelenmiş ve seslendirilmiştir.

Beste

Sefarad Yahudilerinin konuştuğu ve ülkemizde kaybolmaya yüz tutmuş Yahudi İspanyolcası olan Ladino dilinde bir ninni olan "Durme Durme" adlı eserin melodisidir ve yazarı anonimdir. "Durme Durme" Sefarad Yahudilerine ait geleneksel bir halk şarkısıdır. Şarkının sözleri, bir annenin çocuğuna huzurla uyumasını, okula gidip eğitim almasını ve gelecekte kendi ailesini kurmasını dilediği temaları içerir. Şarkı dünya çapında birçok sanatçı tarafından seslendirilmiştir. En bilinen yorumları Fransız sanatçı Françoise Atlan ile Türkiye'den Janet & Jak Esim çiftine aittir.

Eserin melodisi, Türkiye'de Grup Yorum'un 1998 tarihli Destan adlı albümünde yer alan "Bir Görüş Kabininde" şarkısında da kullanılmıştır.

DinleApple MusicYouTubeSpotifyPaylaş